Co to jest zawał serca (Infarctus cordis)?

Zawał serca jest to jedna z najbardziej znanych i niestety najbardziej dramatycznych postaci choroby wieńcowej zwanej inaczej chorobą niedokrwienną serca. Charakteryzuje się ona niedostatecznym ukrwieniem serca. Efektem tego jest niedostateczne zaopatrzenie serca w tlen. Jest to spowodowane znaczącym zwężeniem (a niekiedy - zamknięciem) światła tętnic wieńcowych, których zadaniem jest odżywianie mięśnia sercowego. Zawał serca jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów ludności krajów rozwiniętych

Innymi słowy:

Aby serce mogło pracować prawidłowo, potrzebna jest mu odpowiednia ilość tlenu. Tlen ów ma być dostarczany za pośrednictwem naczyń wieńcowych. Jeśli tlen jest dostarczany w mniejszej ilości, lub jego dopływ z powodu zamknięcia tętnicy wieńcowej zostanie przerwany dochodzi obumarcia tkanki mięśnia serca - czyli do zawału serca.

Wspomagaj leczenie zawału serca skutecznymi produktami CaliVita TUTAJ


Zawał serca może dosięgnąć całkiem niespodziewanie nawet u osoby, które dotychczas uważały się za zupełnie zdrowe. Do zawału prowadzą procesy trwające przeważnie kilka lat. Średnica naczyń wieńcowych mięśnia sercowego zmniejsza się na skutek osadzania na ich ściankach substancji białkowych i tłuszczu, przede wszystkim cholesterolu oraz trójglicerydów. Taki stan powoduje długotrwałe niedokrwienie mięśnia sercowego. Zapotrzebowanie serca na tlen gwałtownie wzrasta podczas zwiększonego wysiłku fizycznego, nagłego, silnego stresu lub przebytego urazu. Kiedy zapchane naczynia wieńcowe nie są w stanie dostarczyć na czas dostatecznej ilości tlenu, dochodzi do zawału. Również niespodziewane zablokowanie tętnicy zakrzepem powstającym w następstwie zmian miażdżycowych może być przyczyną zawału. Uważa się, że taka sytuacja odpowiada za ok. 90% zwałów. Zawał jest stosunkowo często pierwszym objawem choroby wieńcowej. Wcześniej pacjent nie odczuwa bólów, gdyż małe zmiany miażdżycowe w sposób istotny nie ograniczają przepływu krwi przez tętnicę. Zawał spowodowany ostrą niedrożnością tętnicy wieńcowej występuje w momencie pęknięcia blaszki miażdżycowej i powstania w tym miejscu zakrzepu.

Zawał serca może wystąpić w każdym obszarze mięśnia sercowego, najczęściej występuje w obrębie ściany lewej komory ( tak jak jest to przedstawione na rysunku ). Zawał może obejmować całą grubość mięśnia (zawał pełnościenny) lub warstwę podwsierdziową (zawał niepełnościenny).


Do innych przyczyn mogących spowodować zawał serca należą:

• kurcz tętnicy wieńcowej;
• zatory;
• zapalenie tętnic wieńcowych
• wrodzona wada naczyń wieńcowych;
• zmiany zatorowo-zakrzepowe w tętnicach wieńcowych;
• wady zastawek serca;
• zatrucie czadem, przedawkowanie narkotyków (np. amfetaminy, kokainy);
  

Zawały serca występują częściej wczesnym rankiem, co może być spowodowane większą skłonnością do agregacji (zlepiania się) płytek o tej porze doby i zwiększonym poziomem katecholamin. Konsekwencje niedokrwienia zależą od stopnia ograniczenia przepływu krwi przez dany obszar mięśnia oraz czasu trwania niedokrwienia.
Ograniczenie przepływu krwi o 50-60% jest niedokrwieniem tolerowanym, jednak mięsień serca nie kurczy się. Poprawa przepływu krwi w tym obszarze prowadzi do przywrócenia kurczliwości mięśnia. Niedokrwieniem krytycznym określa się ograniczenie przepływu wieńcowego o 60-80%. Szybka poprawa przepływu krwi ( jeśli ograniczenie przepływu wynosi 60% to do 12 godzin, jeśli 80% to do 2 godzin ) zapobiega dalszej martwicy mięśnia serca. Zmniejszenie przepływu w tętnicy wieńcowej do 0-20% wartości normalnych to niedokrwienie śmiertelne ( letalne ) dla komórek tego obszaru. Zwykle obumieranie komórek rozpoczyna się w około 20 minut od początku niedokrwienia i narasta przez kolejne minuty, do godziny.

Objawy zawału:

Zawał serca (atak serca) objawia się przede wszystkim bardzo silnym; długotrwałym (z reguły ponad 20 min.) bólem zamostkowym.
Ból opisywany jest jako rozpierający, ściskający, duszący. Występuje duszność, poty, uczucie lęku, nudności. Ból może promieniować do żuchwy, pleców, barków, nadbrzusza. U niektórych osób dolegliwości mają charakter nietypowy i lekarzom trudno je rozpoznać - zwłaszcza przy zawale dolnej ściany serca, w którym często jedynymi dolegliwościami są: ból brzucha, nudności, wymioty, złe samopoczucie. Zamiast bólu można również odczuwać duszność ("subiektywne uczucie braku tchu") i uczucie ciężaru na klatce piersiowej. Zawałowi często towarzyszy znaczne osłabienie, które może prowadzić do zasłabnięcia i utraty przytomności. Większość chorych odczuwają silny lęk i są "zlani" zimnym potem. Ciśnienie tętnicze krwi może być normalne, niskie lub podwyższone. Tętno z reguły jest przyśpieszone, może być jednak zwolnione.
Około 25% zawałów serca daje nietypowe, niewielkie dolegliwości lub przebiega zupełnie bezbólowo. Bezbólowe zawały najczęściej występują u osób cierpiących na cukrzycę, gdyż neuropatia cukrzycowa jest przyczyną zmniejszonej odczuwalności bólu.
Zdarza się, że zawał serca objawia się w sposób najbardziej dramatyczny - zatrzymaniem krążenia i nagłym zgonem.


Pamiętaj, że śmiertelność zanim chory dotrze na oddział intensywnej opieki wynosi ok. 50% !!!!!
Liczą się więc minuty !!!


W sytuacji kryzysowej, podczas wystąpienia symptomów zawału, idealnym rozwiązaniem jest podawanie choremu po kilka kropel stabilizowanego tlenu w płynie OxyMax. Możliwość zastosowania tlenu zwiększa szanse na przeżycie chorego i zmniejsza możliwość wystąpienia powikłań po zawale. Stabilizowany tlen podany w sposób nie rozcieńczony pod język, powoduje szybkie wchłanianie się tlenu z przedniej części jamy ustnej. Stąd po upływie ok.30 sekund, układem limfatycznym dociera do objętego zawałem obszaru serca, gdzie obumierać zaczynają komórki z powodu braku właśnie tlenu.

Po przebytym zawale zdarzają się poważne powikłania, niektóre z nich nawet śmiertelne.

• Jednym z najgroźniejszych, bo najczęściej kończącym się zgonem pacjenta jest pęknięcie wolnej ściany lewej komory serca.W sercu może też pęknąć przegroda komorowa - powstaje wtedy przeciek między lewą a prawą komorą, wymagający naprawy chirurgicznej.
• Innym powikłaniem jest pęknięcie mięśnia brodawkowatego lub nici ścięgnistych utrzymujących płatek zastawki mitralnej, skutkiem czego jest ostra niedomykalność zastawki mitralnej. Ma ona często bardzo dramatyczny przebieg, z ciężką niewydolnością lewej komory i obrzękiem płuc nie poddającym się leczeniu .
• Nierzadkim następstwem zawału serca jest tętniak wolnej ściany lewej komory. Upośledza on funkcję lewej komory, czyli powoduje objawy niewydolności krążenia. Tętniak ten u wielu chorych prowokuje uporczywe komorowe zaburzenia rytmu. Możliwe jest także powstawanie skrzeplin w jego obrębie, które mogą stać się źródłem niebezpiecznych zatorów, np. mózgowych.
• Czasami po zawale występuje zapalenie osierdzia. Jest to odczyn immunologiczny na zmienioną martwiczo tkankę mięśnia sercowego. Jest to tzw. zespół Dresslera. Pojawia się po kilku dniach lub tygodniach od początku zawału i charakteryzujący się gorączką, wysiękiem w osierdziu i - często - także w jamach opłucnych.
• Do powikłań zawału należy też zaliczyć trwałe zaburzenia przewodzenia prądu w sercu. Taki stan spowalnia tętno i zmusza do wszczepienia pacjentowi na stałe układu stymulującego serce.