
zwana jest też chorobą niedokrwienną serca. Charakteryzuje się ona niedostatecznym ukrwieniem serca, spowodowanym znaczącym zwężeniem (a niekiedy - zamknięciem) światła tętnic wieńcowych, które odżywiają mięsień serca. Następstwem takiego stanu rzeczy jest niedostateczne zaopatrzenie serca w tlen. Najbardziej znanymi postaciami tej choroby są dławica piersiowa (dusznica bolesna, angina pectoris) i
zawał serca. Dławica piersiowa charakteryzuje się bólem lub dyskomfortem zlokalizowanym bezpośrednio za mostkiem. Ból często obejmuje lewe ramię aż do dłoni, plecy a czasem nawet szyję i żuchwę i trwa zwykle od trzech do pięciu minut i ustępuje w stanie spoczynku. Może pojawiać się kilka razy dziennie lub, rzadziej, z wielotygodniowymi lub wielomiesięcznymi przerwami.
Nie czekaj na chorobę, wspomóż swój organizm w obronie przed nią bezpiecznymi produktami TUTAJ
W przeważającej liczbie przypadków choroba wieńcowa ma podłoże
miażdżycowe , w przebiegu której w ścianie naczyń wieńcowych, podobnie jak w ścianach innych tętnic, tworzą się blaszki miażdżycowe, których obecność powoli prowadzi do zwężenia świata naczyń i upośledzenia dopływu krwi do serca.
W krajach rozwiniętych choroba wieńcowa jest najczęstszym schorzeniem układu krążenia, a zawał serca i nagła śmierć sercowa są najczęstszymi przyczynami zgonów. Częściej chorują mężczyźni, zwłaszcza w wieku 40-55 lat. W grupie osób starszych zapadalność na tę chorobę jest dla obu płci podobna. Częstość występowania wyraźnie rośnie z wiekiem.
Zapotrzebowanie serca w tlen gwałtownie wzrasta w czasie wysiłku fizycznego wykonywanego przez osobę dotkniętą chorobą, w stanach gorączkowych, czy nadczynności tarczycy. Szybciej i silniej kurczące się wówczas serce potrzebuje więcej tlenu. Zwężone tętnice wieńcowe nie są w stanie sprostać takiemu zapotrzebowaniu. W tej sytuacji dochodzi do niedotlenienia mięśnia sercowego.
„Do niedokrwienia mięśnia sercowego dochodzi dopiero wówczas, gdy stopień zwężenia światła tętnicy wieńcowej osiąga tzw. wartość krytyczną, tj. przekraczającą 75%. Czasem jednak i ten stopień zwężenia nie jest wystarczający do wystąpienia bólu ani w czasie wysiłku fizycznego, ani tym bardziej w spoczynku, ponieważ jest rozwinięte tzw. krążenie oboczne, zaopatrujące w krew (i w tlen) obszary potencjalnie niedokrwione wskutek zwężenia głównego naczynia.” twierdzi lek. med. Ryszard Feldman, ordynator III Oddziału Chorób Wewnętrznych w Szpitalu Praskim p. w. Przemienienia Pańskiego w Warszawie
Choroba wieńcowa jest przewlekłą chorobą tętnic wieńcowych wywołaną zwykle postępującą miażdżycą. Rozwój choroby prowadzi do ostrych objawów klinicznych - ostrego i przewlekłego niedokrwienia mięśnia sercowego znanych pod mianem – dusznica bolesna. W krańcowym, ekstremalnym etapie rozwoju choroby może pojawić się atak serca, czyli zawał. To najczęstsza z chorób serca. Z szacowanej liczby 56 milionów zgonów na świecie w 2001 roku, 29% spowodowanych było chorobami układu sercowo-naczyniowego, a ponad 12% przypisuje się chorobie niedokrwiennej serca.
W Polsce z powodu choroby niedokrwiennej serca cierpi od 1,5 do 2 mln. pacjentów.
Jest najczęstszą postacią chorób układu sercowo-naczyniowego i jest odpowiedzialna za ponad połowę przypadków jawnej niewydolności serca w populacji ogólnej osób poniżej 75 roku życia
Zawał serca co roku dotyka blisko 100 000 osób a niemal 40 000 umiera z powodu choroby wieńcowej.
Podczas ostro rozwijającego się niedokrwienia mięśnia sercowego, w zwężeniu światła tętnic wieńcowych, oprócz blaszki miażdżycowej bierze udział skrzeplina składająca się głównie z płytek krwi (trombocytów), która zwykle formuje się w miejscu pęknięcia blaszki. Skrzeplina ta może spowodować wystąpienie albo zawału serca albo migotania komór, czyli zaburzenia rytmu będącego główną przyczyną nagłej śmierci sercowej, poprzez całkowita zamknięcie zwężonego już światłą naczynia wieńcowego.
Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na wystąpienie choroby wieńcowej są:
- wysokie stężenie cholesterolu we krwi, szczególnie zaś wysokie stężenie cholesterolu LDL ( złego cholesterolu ) i niskie stężenie cholesterolu HDL ( dobrego cholesterolu )
- palenie papierosów: palący mężczyźni są co najmniej dwukrotnie bardziej obciążeni prawdopodobieństwem rozwoju choroby wieńcowej niż niepalący
- nadciśnienie tętnicze
- cukrzyca przyspieszając procesy miażdżycowe
- otyłość brzuszna
- innymi czynnikami ryzyka są: płeć męska, podeszły wiek, siedzący tryb życia, menopauza, podwyższone stężenie fibrynogemu, homocysteiny, kwasu moczowego we krwi
Ból wieńcowy w przebiegu zawału jest szczególnie nasilony, często jest określany przez chorych jako "nie do wytrzymania", trwa bardzo długo, często kilka godzin lub dłużej. Poza bólem chory odczuwa uczucie osłabienia, jest spocony, niepokój, duszność, kołatanie serca są nierzadkimi oznakami zawału towarzyszącymi bólowi, czasem występującymi niezależnie od bólu. Mogą też wystąpić zawroty głowy, zaburzenia równowagi, czasem - przemijające zaburzenia świadomości.
Bywa, że chory, przechodzi zawał, nie mając o tym pojęcia. Zdarza się bowiem bezbólowy zawał serca, tzw. „niemy”. Wcale to nie oznacza, że zawał ten nie daje w ogóle żadnych objawów. Nagłe pogorszenie wydolności fizycznej, nierówne bicie serca i kołatanie w klatce piersiowej mogą być przejawem dokonywania się właśnie zawału serca.
Nierzadko ból zawałowy bywa pierwszym bólem wieńcowym u osoby, która do tej pory czuła się zdrowa i była wedle własnej oceny sprawna fizycznie.
Migotanie komór jest bezpośrednią przyczyną nagłej śmierci sercowej, najbardziej dramatycznym przejawem choroby wieńcowej. Nie poprzedzają jej ani bóle wieńcowe, ani objawy niewydolności serca. Zwykle jest to "śmierć bez świadków".